Gastblogs Maartje Grond en Daniel Maissan Wander the World with us: verhalen van Maartje en Daniel

Verhalen van Maartje Grond en Daniel Maissan #1: Michael Driebeek van der Ven

Maartje Grond en Daniel Maissan zijn afgelopen week gestart met hun reis rond de wereld om verhalen te verzamelen. Op hun site Wander the World with Us delen ze prachtige verhalen, die we via de Rijke Meisjes ook met jullie mogen delen. Dit is het verhaal van storyteller Michael Driebeek van der Ven. De tekst is van Maartje Grond en de foto’s van Daniel Maissan. 

“We hoeven niet groots en meeslepend te leven, om groots en meeslepend voor iemand te zijn”

Michael Driebeek van der Ven (48) is verhalenverteller. Een ambacht waarbij hij ruimte schept voor een samenspel tussen hem en zijn toehoorders. Hij creëert een context, prikkelt zintuigen en creëert een werkelijkheid die we allemaal beleven, maar niet letterlijk zien. Hij laat je de essentie van ons menszijn voelen en daagt je uit dat toe te staan. Via een organisch groeiende weg – van een studie in rechten naar een carrière als toneelspeler – heeft Michael eindelijk zijn ‘thuis’ gevonden in het ambacht van vertellen.

Ons verheugend en licht gespannen lopen wij zijn straat in Den Haag in. “De deur staat al open!”, roep ik blij en we voelen ons gelijk welkom. We zijn nog niet binnen of Michael vertelt ons dat hij de hele middag voor ons heeft vrijgemaakt. De koffie en thee staan klaar en we mogen direct plaatsnemen in de zitkamer. We lopen een ruime kamer binnen met hoog plafond en we worden begroet door een interessante verzameling spullen. Alles in de ruimte heeft een verhaal en zonder voorbedachte rade duiken we moeiteloos in het verhaal van een van de schilderijen.

“Bij mijn ouders op zolder lag een gehavend schilderij met een gat en een buts erin. De verf bladerde er vanaf en er zat een dikke laag, vettige stof op. Het was een troosteloos ding. En elke keer als ik mijn ski’s kwam ophalen van zolder, zag ik dat ding. Het was een schilderij van een waterval en af en toe nam ik het in mijn handen met de vraag: vind ik dit nou spuuglelijk of vind ik het wel aardig? Ik kwam er niet uit en dus legde ik het weer weg. Dat is jaren zo gegaan. Tot vorig jaar. Ik moest iets pakken van zolder en ik kwam wéér dat ding tegen. Ik besloot het mee naar beneden te nemen en ik vroeg mijn vader: “Pap, wat is dit? Op de een of andere manier blijft het mij fascineren en ik weet niet waarom.” “Dit schilderij komt uit Indië en het is van je grootouders”, antwoord hij. “Aha!”, dacht ik.”

“Met het schilderij onder mijn arm ging in naar Marjan de Visser. Een zeer vakkundige schilderij restauratrice. Ik gaf haar het smerige, gehavende ding en vroeg haar: “Wat denk jij? Zie jij een kitscherig ‘mooi Indië’ of is het wel aardig?” Ze trok haar witte handschoentjes aan en behandelde het meteen als een Rembrandt. Alles dient volgens haar met zorg en respect behandeld te worden. Op een bepaald moment boog zij zich over het schilderij en wapperde ze met langzame halen een vleugje wind via haar hand, richting haar neus. Ze bleef dit herhalen totdat ze bepaalde geuren kon duiden die haar de geschiedenis van het schilderij vertelden. Net zoals ze aan de bolling of juist het ontbreken daarvan, kon zien of het schilderij van een warm naar een koud klimaat is verhuisd of andersom. Ze leerde het schilderij door en door kennen en pas daarna begon ze met de daadwerkelijke restauratie.”

We kijken naar het schilderij en Michael vertelt dat de schilder een goede schilder moet zijn geweest. 

“Marjan heeft tijdens de restauratie een aantal tests van het raamwerk, het canvas, het vernis en de verf gedaan. Alle vier van de beste kwaliteit! Daarnaast ziet zij of een schilder zijn streken met zelfvertrouwen zet. Een goede schilder zet 50 tot 60 procent van zijn aanzetten met zelfvertrouwen. Op dit schilderij heeft Marjan nergens een onzekerheid kunnen zien. Het kan dus niet anders dan dat dit een van de beste schilders moet zijn geweest. Ze kon helaas geen signatuur vinden, maar de kwaliteit en sfeer duiden volgens haar op het werk van Raden Saleh, tweede helft negentiende eeuw.” 

Terwijl Daniel haast onzichtbaar om Michael heen beweegt om foto’s te maken, hangen we beiden aan zijn lippen. Hoe langer hij vertelt, hoe meer Marjan de Visser voor mij tot leven komt. Van haar manier van werken tot haar werkatelier. Ze is bij ons en ik realiseer mij plots dat dit Michael ten voeten uit is. Hij vertelt verhalen.

“Puur het feit dat je mens bent, maakt je al een verhalenverteller. Wij – mensen – zijn verhalende wezens. Ons systeem en met name onze hersenen zijn gevormd om alles op een verhalende manier te ontvangen en uit te zenden.” 

Na een studie rechten heeft Michael gewerkt als toneelspeler. Daarna heeft hij ervoor gekozen om zijn vertel vaardigheden verder te ontwikkelen. Dit besluit heeft hij ruwweg tien jaar geleden genomen toen hij samen met Caja van der Poel – vriendin en collega-actrice – naar een voorstelling van Charles Dickens ging. A Christmas Carol.Een voorstelling die zowel het leven van Michael als van Caja ingrijpend heeft veranderd.

“We waren blown away! Het was een totaal verlichte zaal met één man en één stoel op het podium. Toch was alles er. Het bed, de tafel én alle personages. Tegelijkertijd stond hij daar als zichzelf. Wouw! Een groot contrast met acteren. Dan ben je niet jezelf. Dan ben je de rol die je speelt. Na het optreden ging Caja met de man op het podium praten. Hij heette Ashley Ramsden en was oprichter en directeur van de ‘International School of Storytelling’ in Engeland. Alles viel op z’n plek en ik kwam thuis.”

“Caja verwoordde het destijds ook wel mooi: “Ik baal er zo van dat het publiek via de hoofdingang, over een marmeren trap, in een hal met gouden deuren en kroonluchters binnenkomt en doorloopt naar een zaal met roodfluwelen stoeltjes en het podium. En ik moet – als actrice – door een of andere pissteeg aan de achterkant van het gebouw, via een klein gangetje, volgebouwd met kostuums, naar het podium. En daarna moet ik weer weg via diezelfde pissteeg.”

Michael geeft aan dat hij ook altijd last heeft gehad van de scheiding – de coulissen, de donkere zaal, de gordijnen – tussen hem en het publiek.“Bij storytelling is dat niet zo. Je komt allemaal via de hoofdingang binnen en ik mag daar gewoon staan als Michael!”

“Op de International School of Storytelling heb ik voornamelijk geleerd om op momenten om mijn linker hersenhelft heen te werken. Het deel van de hersenen die alles wil beredeneren en verdedigen.”

download

Michael begint enthousiast te vertellen over hoe een verhaal tot stand komt. Iets waar hij onder de noemer DISC (Dutch International Storytelling Centre) workshops over geeft. Dat doet hij in een oud klooster – het Willibrordushuis van de broeders van Sint Jan – in het centrum van Den Haag. 

“Storytelling gaat over een balans tussen linker en rechter hersenhelft en ik denk het leven ook. Wanneer laat je je ratio spreken (linker helft) en wanneer je intuïtie (rechter helft)? En hoe laat je die twee samenwerken?”

“Een belangrijk onderdeel van het vertellen van verhalen is het loslaten van de voorbereiding. Ik ben – net zoals het publiek – als het ware toeschouwer van het verhaal. Maar voordat ik dat kan doen, heb ik eerst mijn huiswerk gedaan waarbij ik stap voor stap de beelden die ik vertel heb opgebouwd. Vanuit eigen ervaring geef ik lading aan die beelden en vervolgens is het de kunst om te spreken uit ‘herinnering’. Ik hoef dus niet vast te houden aan een script.” 

“Daarvoor moet ik vertrouwen opbouwen. Ervaring opdoen. Ik moet leren luisteren en leren kijken door naar ‘achter’ te stappen. Door ruimte te scheppen. Door met gespreide armen te ontdekken welk verhaal verteld wil worden. Dat noem ik: om mijn linker hersenhelft heenwerken. Niet alles willen beredeneren, begrijpen, verklaren of verdedigen. Niet brengen. Niet zenden. Maar toestaan. Ik wil niet alleen een mooi verhaal uitzenden, ik wil dat er dingen gaan meetrillen in de luisteraar, maar dan vanuit iemands eigen achtergrond.”

Er valt een prachtige stilte. Een stilte die ons vertelt dat we zijn meegevoerd door Michael zijn verhaal. Zijn golf. Zijn missie. Zijn geloof. We kijken elkaar aan en de stilte is te mooi om te vullen met woorden en daarom nodigt Michael ons uit naar de eetkamer, waar een gedekte tafel staat met lekkernijen. De ruimte waar Michael ook een verhaal gaat vertellen, zoals hij dat doet als professioneel verteller. Kijk mee*Dit filmpje is opgenomen met een 360º camera. Voor een goede weergave kun je het filmpje het beste afspelen in de browsers Google Chrome of Firefox. Voor een écht mooie beleving speel je het filmpje af op je telefoon, in een Cardboard Glass. 

Bovenstaand interview met Michael is te lezen op de site van Wander the World with us. Maartje en Daniel tekenden inmiddels al veel meer mooie verhalen op, zoals het verhaal van Mascha Tielemans, Teresita Gomez en Moses Asagbo.  

Meer weten over Maartje Grond en Daniel Maissan? Bekijk hun site. Wil je helpen, doneren, meedenken? Kijk dan even op hun wensenlijstje.  

Maartje en Daniel

Copyright Daniel Maissan Photography

 
 

Vergelijkbare artikelen

Geen reacties

Voeg een reactie toe

Menu